کاربران و انگیزه‌های آن‌ها7 دقیقه

انگیزه کاربران

مقدمه

مگه میشه طراح تجربه کاربری باشی و از کاربران و انگیزه‌های آن‌ها خبر نداشته باشی؟ طبق تحقیقاتی که انجام شده و در مقالات معتبر به چاپ رسیده انسان‌ها فعالیت‌های خودشون مثل خرید محصول یا استفاده از خدمات را با هدف رفع نیاز خود انجام می‌دهند. اگر نیازشون پاسخ داده بشه و انگیزه‌هاشون مورد توجه قرار بگیره، حاضرند به صورت مستقیم یا غیر مستقیم برای اون کسب و کار پول پرداخت کنند.

ای طراحان تجربه کاربری! آیا با نظریه فاگ (Fogg) آشنا هستید؟

وقتی طراحی تجربه کاربری را در نظر بگیریم، یعنی می‌خواهیم محصولی را تولید کنیم که کاربران بپسندند. در این بین درباره کاربر تحقیق می‌کنیم که چه چیزی می‌خواهند و چه چیز نیاز آن‌ها را برطرف می‌کند؟ چه چیزی به آن‌ها انگیزه می‌دهد و آن‌ها را ترغیب می‌کند خرید کرده یا از محصول استفاده کنند؟ اگر ایده جدیدی داشته‌باشیم، چطور می‌توانیم کاربران را ترغیب کنیم که از روش جدید استفاده کنند؟ مثل اسنپ، تپسی، دیوار و …؟

اینجاست که ما به عنوان طراح مسیری را برای کاربر می‌سازیم که به سمت آن تغییر، گرایش پیدا کند. یک نظریه جالب و پرکاربرد برای ساخت عادات جدید وجود دارد به نام نظریه Fogg 

برایان فاگ
برایان فاگ

نظریه فاگ در طراحی تجربه کاربری مثل یک راز می‌مونه. این نظریه از این قراره که دکتر فاگ طبق مطالعات و فعالیت‌هایی که در زمینه علوم رفتاری داشت به این نتیجه رسید که برای اینکه رفتاری اتفاق بیفته باید سه تا عنصر وجود داشته باشه (MAP) یا (MAT):

  • انگیزه (Motivation)
  • توانایی (Ability)
  • اعلان (Prompt) یا محرک (Trigger)

حالا اگه دیدید رفتاری اتفاق نیفتاده، حتماً یکی از این فاکتورها نبوده!!

1- انگیزه

در مدل فاگ، 3 تا انگیزه بررسی شده که هر کدام از آن‌ها هم قسمت مثبت دارند و هم منفی!

الف) احساسات: خوشحالی و رضایت در مقابل درد و رنج، ب) انتظار: امید یا ترس، ج) تعلق داشتن: پذیرفته‌شدن در جمع یا طرد شدن.

اما الان ما اومدیم دوتا دیگه انگیزه رو به مدل آقای فاگ اضافه کردیم. در ادامه به پنج انگیزه قدرتمند اشاره می‌کنیم که چه هستند و چطور می توانیم به عنوان طراح تجربه کاربری، در طراحی خود از آن‌ها استفاده کنیم.

انگیزه کاربران

اول: انگیزه من به چی وابسته ام؟!

وابستگی زمانی به وجود میاد که میل به تعلق داشتن در افراد شکل می‌گیره. کاملا نسبی بوده و در زمانی که می‌خواهید خودتون رو با سایرین مقایسه کنید به وجود می‌آید. مثلا وقتی طرفدار یک تیم ورزشی باشید، به آن تیم تعلق داشته و احساس وابستگی با افرادی که طرفدار تیم مورد نظر شما هستند، دارید. از تیم مقابل متنفر می‌شید و پیرو خط تیم منتخبتان هستید.

به عنوان یک طراح تجربه کاربری

اجازه دهید کاربرانتان برای پیوستن به یک گروه یا شناسایی چیزهای مشترک مانند دنبال کردن صفحات موردعلاقه شان یا انتخاب طرح و رنگ، آزادی عمل داشته‌باشند.

دوم: انگیزه موقعیت من کجاست؟!

این انگیزه باعث ایجاد شبکه‌های اجتماعی و بازی‌ها می‌شه. کنترل، مقایسه و رقابت با دیگران به بهترین شکل ممکن. کاربران دوست دارند دستاورد خودشون را ببینند، احساس تسلط و پیروزی از جمله نیازی است که در رقابت سازنده نیاز دارند. مثلا ایجاد عکس پروفایل مناسب برای بهتر دیده شدن و جمع کردن فالور، ازجمله اقداماتیه که در شبکه‌های اجتماعی تبدیل به رقابت می‌شه. همه ما برای محافظت از دستاوردهایمان، انگیزه داریم. همه سعی می‌کنند وضعیت فعلی خود را ثابت نگه‌دارند. اضافه کردن چاشنی رقابت، باعث فعال بودن کاربران می‌شه.

به عنوان یک طراح تجربه کاربری

به کاربران امکان شخصی سازی برخی ویژگی‌ها را بدهید. مثل تنظیم عکس پروفایل، حریم خصوصی و … احساس کنترل کردن می‌تواند به آتش انگیزه  کمک کند. راهی برای مقایسه کاربران فعال ایجاد کنید تا افراد بتوانند جایگاه خود را در بین سایر کاربران بسنجند. مثل نمایش تعداد فالورهای اینستاگرام

سوم: انگیزه من سزاوار چه هستم؟

همه ما معتقدیم مستحق چیزی هستیم که دوستش داریم. اعتقاد به عدالت، یکی از نیازهای ما جهت برقراری تعادل در نیرومندی است.

به عنوان یک طراح تجربه کاربری

باید قوانین رفتاری، نمادهای احترام و افتخار برای کاربران ایجاد کنید. مانند توئیتر به آن‌ها اجازه دهیم تا افراد قهرمان و مشهور را دنبال کنند.

چهارم: انگیزه کنجکاوم چه چیزی را بدانم؟

وقتی صحبت از کنجکاوی می‌شود یعنی ما می‌خواهیم اطلاعات جدیدی از موقعیتی به دست آوریم که حس درک و شهود ما را غنی‌تر کنه. معمولاً سه قانون برای حس کنجکاوی وجود داره: 1- کاربران باید به اندازه کافی مطلب را درک کنند که مطلب می‌تواند سود یا زیان به همراه داشته باشد. 2- سود یا زیان کاربر مهمتر از هر چیزی به نظر می‌رسد. 3- چیزی مثل راز ایجاد شود تا نیاز به کشف داشته باشد و او را به چالش بکشد.

به عنوان یک طراح تجربه کاربری

در طراحی خود موضوعات را طوری ارائه دهید که هم کاربر درک کند و هم حس کنجکاوی او را برانگیزد. تلاش کنید مانند ایجاد انگیزه با دادن شانس برای گرفتن محصول به صورت رایگان، او را تشویق به ثبت نام در سایت کنید.

پنجم: انگیزه کی منو دوست داره؟!

این احساس انگیزه تقابل به مثل با شخص دیگری است. مثلا کسی را که دوست دارید شما را خوشحال می‌کند و شما هم او را.

به عنوان یک طراح تجربه کاربری

به کاربران خود کمک کنید به نیاز خود برسند. مثل کمک به او برای خرید ماشین ظرفشویی! حتی او تنها یک عدد برای دانستن استاندارد و اصول اولیه می‌خواهد تا بتواند راحت‌تر انتخاب کند. پس وقتی به او مشخصات می‌دهید یا برای ادامه خرید با او در تعامل هستید و راهنمایی می‌کنید؛  او احساس خوبی دارد. فیلتر کردن، امکان مقایسه، انجمن پرسیدن سوالات و … نمونه‌هایی در جهت ایجاد انگیزه عشق و دوستی در کاربران است.

2- توانایی

وقتی هر کسی بخواهد کاری را انجام دهد؛ باید توانایی انجام آن را هم داشته باشد. این یک امر منطقی است اما گاهی طراحان این مسئله را نادیده می‌گیرند. سه راه پیشنهاد میشه که بتوانید توانایی مردم را افزایش بدین البته هر کدام مزایا و معایب خودشون را دارند. الف) می‌توانید به مردم آموزش دهید ب) از ابزارهای کمکی و مکمل استفاده کنید ج) مسیر انجام رفتاری را بهینه کنید

3- اعلان یا محرک

تا قبل از سال 2018 این قسمت در مدل فاگ، محرک نامیده می‌شد. اما بعد از آن به اعلان تغییر نام داد. اعلان اصلا چیه؟ نشانه، ماشه، فراخوانی برای اقدام. دو نوع اعلان داریم: درونی و بیرونی. درونی همون کارهایی هستند که به صورت عادت درآمده. مثل چک کردن ساعتی که به مچ خودمون بسته‌ایم وقتی قرار داریم. بیرونی مثل نوتیفیکیشن واتساپ، که وقتی کسی پیام دهد، می‌رویم سمت گوشی و وارد اپلیکیشن می‌شویم. درواقع فاگ سه نوع محرک مهم را اعلام کرده: 1- facilitator یا آسان (تسهیل) کننده که نیاز به کمترین توانایی از سوی کاربر و در عوض منجر به ایجاد بیشترین انگیزه برای او می‌شود ، 2- signal یا علامت‌دهنده که بالاترین توانایی و بالاترین انگیزه را ایجاد می‌کند، spark یا جرقه که بیشترین توانایی و کمترین انگیزه را ایجاد می‌کند. پس با ایجاد محرک‌های درونی و بیرونی می توان کاربر را ترغیب به انجام کاری کرد. بدون اعلان، رفتاری شکل نمی‌گیرد!!!

user-motivation

به عنوان یک طراح تجربه کاربری

می‌توانید از  facilitator ها به‌عنوان محرکی قوی جهت ترغیب کاربران برای ثبت نام، پر کردن فرم، ورود و حتی حراجی ها استفاده کنید. کافیست از عنصر رنگ، متن و عکس‌های جذاب استفاده کنید.

اعلان‌ها به کاربر می‌گویند کاری را انجام بده

جمع بندی

طراحی خوب، طراحی است که کاربر می‌تواند از آن به راحتی استفاده کند. در این مقاله مدلی معرفی کردیم به نام فاگ. در این مدل برای ایجاد رفتار در کاربر که منجر به اقدام شود، (مانند کلیک کردن روی دکمه ثبت نام)، باید سه مولفه وجود داشته باشد: انگیزه، توانایی و محرک. انگیزه باعث ترغیب کاربران می‌شود، محرک باعث انجام عمل شده و توانایی میزان آسان یا سخت بودن درخواست را مشخص می کند.

 

مطلب چقدر براتون مفید و جدید بود؟ حتما با ستاره دادن بهمون بگین. همینطور نظر یادتون نره برامون بنویسید تا با هم صحبت کنیم.

لطفاً به این مطلب رأی بدهید.
5/5 (6)

از این مقاله خوشت اومد؟ به اشتراگ بگذار:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *